صفحه اصلی واحد پزشکی

آبان ماه

۱ آبان: آغاز هفته پیشگیری از مسمومیت ها

۱ آبان: روز اطلاع رسانی هپاتیت

۵ آبان: روز جهانی کاردرمانی

۱۷ آبان: روز رادیولوژی

۲۱ آبان: روز جهانی عفونت ریه (سینه پهلو)

۲۲-۲۹ آبان: هفته حمایت از بیماران کلیوی

۲۳ آبان: روز جهانی دیابت

۲۵ آبان: روز کتاب و کتابخوانی

آشنایی با ظروف غذا۱

آموزش پاییز امسال را به آشنایی با ظروف غذا اختصاص می دهیم چرا که ظرف غذا را هم باید به اندازه خود غذا جدی گرفت…

* ظروف سفالین: ظروف سفالین تطابق خوبی با ذائقه ما دارند (شاید چون همانند انسان از جنس خاکند) و غذا در آن‌ها عطر و طعم خاصی پیدا می‌کند. در این نوع ظرف غذا خیلی راحت و سریع آماده می‌شود. اگر با دیزی گلی غذا تهیه کرده‌ باشید می دانید که غذا چقدر خوش‌طعم می شود.

* ظروف چینی: از بهترین ظروف غذا است که  اشتها را تحریک می کند و شستن آن‌ها نیز آسان است. اما عیب بزرگی دارد که نمی شود در آن غذا طبخ کرد

* ظروف لعابی: ظروف لعابی دو گونه‌اند: گلی لعابی و چدنی لعابی. انواع چدنی بر اثر ضربه یا حرارت، به تدریج لعاب خود را از دست می‌دهند و دیگر مناسب پخت و پز نخواهند بود. البته انواع گلی هم ممکن است بشکنند یا ترک بخورند که در این صورت، آنها نیز قابل استفاده نخواهند بود.

هنگام طبخ با ظروف لعابی آشپز مجبور است با حرارت کم اجاق کار کند و حرارت ملایم، موجب آرام‌ پختن غذا و لذیذ ‌‌شدن آن می‌شود.

* ظروف ملامین: از نظر بهداشتی مناسب نیست و برای غذاهای داغ توصیه نمی‌شوند. ضمناً روکش این ظروف به مرور کنده و خورده می‌شوند. 

ادامه دارد…

 …

آشنایی با ظروف غذا۲

آموزش پاییز امسال را به آشنایی با ظروف غذا اختصاص می دهیم چرا که ظرف غذا را هم باید به اندازه خود غذا جدی گرفت…

* ظروف مسی: ظروف مسی را با قلع اندود می‌کنند چرا که اکسید شدن آنها سمّی و بسیار خطرناک است. مس‌ حرارت را به خوبی انتقال می‌دهد و غذا سریع طبخ می‌شود اما سنگین بودن و نیاز مکرر به قلع اندود کردن از معایب بزرگ آن است. ظروف مسی برای طبخ برنج ایده‌آل است.

* ظروف چدنی: اغلب برای سرخ‌کردن غذا استفاده می‌شود چرا که مواد غذایی به ظرف نمی‌چسبند و با حرارت کم به سرعت داغ می‌شوند ضمناً ظروف چدنی، هنگام طبخ با مواد غذایی ترکیب نمی‌شوند که یک نکته ی مثبت است.

* ظروف سنگی: با ظروف سنگی می‌توان بهترین غذاهای گوشتی (خورش و آب گوشت) را طبخ کرد.  ظروف سنگی با هیچ نوع غذایی ترکیب نمی‌شوند. سنگ بدون رگه‌ سفید انتخاب کنید، دیگ سنگی را مستقیماً روی شعله‌ قرار ندهید و در جابجایی احتیاط کنید تا ظرف دچار ترک خوردگی نشود.

* ظروف بلوری (پیرکس): کارکردن با آن‌ها نسبتاً دشوار است؛ در هنگام طبخ نباید قطرات آب با آن‌ تماس پیدا کند چرا که خطر انفجار دارد و احتمال سوختگی هم بالاست.

ادامه دارد…

 …

آشنایی با ظروف غذا۳

آموزش پاییز امسال را به آشنایی با ظروف غذا اختصاص می دهیم چرا که ظرف غذا را هم باید به اندازه خود غذا جدی گرفت…

* ظروف آلومینیوم و روی: ظروفی که به نام “روحی” شناخته می شوند در قدیم از روی ساخته می شدند اما حالا از آلومینیوم تهیه می شوند. برای استفاده چند نکته را رعایت کنید: ابتدا کمی شیر در آن بجوشانید- از طبخ مواد اسیدی در آن خودداری کنید- موقع طبخ از قاشق چوبی استفاده کنید تا آلومینیوم یا روی با غذا ترکیب نشود.

 * ظروف تفلون: تفلون ماده‌ای شیمیایی است که به صورت روکش برای برای ظروف آلومینیومی استفاده می‌شود و هنگام طبخ غذا به مرور کنده و همراه غذا خورده می‌شوند که نکته ی منفی مهمی است. پس فقط تا هنگامی که پوشش تفلون کاملاً سالم باشد، می توانیم از این ظروف استفاده کنیم.

* ظروف استیل: در طبخ غذا با این ظروف از حداقل حرارت باید استفاده کرد؛ پس برای پخت برنج توصیه نمی شود در عوض برای طبخ انواع خورش (با  حرارت ملایم)  مناسبند. برای سرو غذا هم پیشنهاد نمی شود زیرا تماس قاشق و چنگال با آنها صدای ناخوشایندی ایجاد می کند.

* ظروف پلاستیک: استفاده از آن‌ها برای کودکان مضر است زیرا ممکن است در آنان آلرژی و حساسیت ایجاد ‌کند اما متأسفانه امروزه استفاده از ظروف پلاستیکی همه‌گیر شده است.

دهان و دندان- بیماریهای عفونی

در دو ماه گذشته اجزای دندان و بافتهای اطراف آن را شناختیم و اکنون به ناهنجاریها و بیماریهای دهان و دندان می پردازیم: اول- بیماریهای عفونی…

 

آبسه (Abscess)عفونت دندانی که به دلیل درگیری عصب (پالپ) درون دندان، در ریشه ی دندان ایجاد می شود. معمولاً درمان آن به شیوه ی جراحی و همراه با بی حسی انجام شده و اغلب برای ریشه کنی عفونت، یک دوره ی زمانی آنتی بیوتیک و دهان شویه تجویز می شود.

استئوماتیت (Stomatitis): به معنی التهاب دهان است که ممکن است فراگیر باشد یعنی مخاط دهان، لب ها، زبان و کام را هم درگیر کند یا فقط در حد آفت دهان باشد.

شایع ترین التهاب دهانی، استوماتیت آفتی است. انواع فراگیر، معمولاً در دو حالت رخ می دهد: اول در افرادی که زمینه های خاص دارند مثلاً در بدخیمی های سر و گردن یا بعد از رادیوتراپی داخل دهان ایجاد می شود و دوم ناشی از اولین مرتبه ی ابتلا به ویروس تبخال است که اغلب در سنین کودکی اتفاق می افتد.
علل موثر: عفونت، تروما، خشکی، تحریک‌کننده‌ها، عوامل سمی، حساسیت، بیماری‌های خودایمنی، کمبود ویتامین، کم خونی
علائم: التهاب دهان، قرمزی و خونریزی، درد خفیف تا شدید، زخم‌های دهان، تنفس بدبو و نیز ممکن است با بی‌اشتهایی، خستگی، تب و تحریک‌پذیری هم همراه باشد.

ادامه دارد…

دهان و دندان- ناهنجاری های ساختاری

تابستان را به آموزش ناهنجاریها و بیماریهای دهان و دندان اختصاص داده ایم… ابتدا با دو اصطلاح آشنا شویم: اکلوژن (Occlusion) برهم آیی دندانهاست و اوربایت (Overbite) به هم پوشانی عمودی دندان های پیش بالا و پایین در هنگام بسته بودن دو فک گفته می شود. این فاصله در حالت طبیعی یک میلی متر است.  

عقب رفتگی فک بالا (Cross-bite): نوعی ناهنجاری اکلوژن که به جای این که فک بالا جلوتر از پایین باشد (اوربایت طبیعی)، فک پایین جلوتر از بالا قرار دارد. معمولاً ادامه این ناهنجاری می تواند محرک ایجاد عوارض دیگر از یک سایش دندانی ساده تا مشکلات پریودنتال و ناهنجاری های فک برای شخص شود. البته نهایتاً متخصص ارتودنسی تصمیم می گیرد که درمان این ناهنجاری برای فرد مفید است یا خیر

جلوآمدگی فک بالا (Over-jet): جلو آمدگی بیش ازحد دندانهای پیش بالا نسبت به پایین است. عامل آن می تواند عدم تعادل فک بالا و پایین نسبت به هم، ناهماهنگی قوسهای دندانی، بیرون زدگی دندانهای پیش بالا یا نبود برخی از دندانهای پایین باشد.

سایش (Abrasion): ساییدگی و از بین رفتن ساختمان دندان در اثر نیروهای خارجی (بجز جویدن) مثلاً: عادت به نگه داشتن چیزی بین دندان ها، مسواک زدن نادرست، استفاده نادرست از خلال دندان و همچنین درآوردن و جاگذاری مکرر دستگاه های دهانی

فرسایش (Attrition): تراش خوردن و از بین رفتن دندان در اثر جویدن و فعالیتهای مشابه. مهم ترین علت آن، دندان قروچه (bruxism) است. 

ادامه دارد…

دهان و دندان- بخش پایانی بیماریها و ناهنجاریها

تابستان را به آموزش ناهنجاریها و بیماریهای دهان و دندان اختصاص داده ایم… بیماریهای عفونی دهان و دندان را تیرماه و ناهنجاریهای برهم آیی (اکلوژن) را مردادماه مرور کردیم. با معرفی چند بیماری/ناهنجاری زیر، مبحث دهان و دندان را خاتمه می دهیم

التهاب لثه (Gingivitis): مراحل اولیه بیماری عفونت حفره دهان که تنها التهاب لثه در آن وجود دارد و با جرم گیری اصولی، آموزش بهداشت دهان و استفاده مداوم از مسواک و نخ دندان رفع می شود.

عفونت حفره دهان (Periodontal Pocket): گسترش التهاب لثه می تواند علاوه بر عفونت لثه، استخوان اطراف دندان را هم مبتلا سازد بدون اینکه بیمار اطلاعی از بیماری خود داشته باشد، چرا که علائم اولیه خاصی بجز خونریزی لثه هنگام مسواک زدن و بوی بد دهان وجود ندارد. اگر بیماری بدون درمان رها شود منجر به لقی دندان ها، تحلیل لثه ها، در نهایت از دست رفتن دندان و حتی تخریب استخوان فک می شود. امروزه می دانیم که این بیماری با بیماری قلبی و مسمومیت حاملگی هم مرتبط است!

فرسایش مینا (Erosion): از دست رفتن مینای دندان در اثر اسید است. با از بین رفتن مینا، عاج نمایان شده و دندان در برابر تحریکات بیرونی حساس می شود. بعداز خوردن هر غذای اسیدی (ترش)، بزاق دهان مینای آسیب دیده را باز سازی می کند اما اگر استفاده از مواد غذایی اسیدی مداوم باشد و بزاق فرصت بازسازی مجدد مینای دندان را نیابد، فرسایش اتفاق می افتد.

پوسیدگی دندان: باکتریهای فعال در مواد قندی، اسید تولید و مینای دندان را نرم می کنند تا باکتری به عاج داخلی دندان نفوذ کند، اما پوسیدگی اغلب تا زمانی که روی عصب اثر نگذاشته و موجب ایجاد درد و یا عفونت نشده بدون علائم باقی می ماند!

خرداد ماه

 ۱ خرداد: روز ملی بهره وری و بهینه سازی مصرف

 ۴ خرداد: روز جهانی تیروئید

 ۴ خرداد: آغاز هفته ملی بدون دخانیات

 ۱۰ خرداد: روز جهانی بدون دخانیات

۱۵ خرداد: روز جهانی محیط زیست و آغاز هفته ملی محیط زیست

 ۲۴ خرداد: روز جهانی اهداکنندگان خون

اجزای دندانی۱

هرکدام از اجزای دندان و بافتهای اطراف آن نام علمی خود را دارند که بهتر است با آنها آشنا شویم…

مینای دندان (Enamel): سخت ترین ماده موجود در بدن است که لایه شفاف سطح دندان را تشکیل می دهد. مینا علاوه بر حفاظت از دندان از سایش و پوسیدگی، در زیبایی دندان تاثیر عمده ای دارد. با تخریب مینا (پوسیدگی یا شکستگی) امکان ساخت مجدد آن توسط بدن وجود ندارد.  

عاج دندان (Dentin): عاج یک ماده ی سخت زنده بوجود آمده از تعداد زیادی لوله کوچک است. قسمت عمده بافت دندان از عاج تشکیل شده که زیر مینا قرار گرفته است. عاج بطور مداوم در طی عمر انسان تشکیل می شود. سختی عاج به اندازه مینا نیست بنابراین سرعت پیشرفت پوسیدگی در آن سریع تر است    

مغز دندان (Pulp): بخش زنده داخلی دندان شامل اعصاب، خون، عروق لنفاوی و باقیمانده ی بافت های دندانی را است. عصب و رگ های خونی در بخش مرکزی دندان (در ریشه به صورت کانال و در تاج به صورت حفره) قرار گرفته اند. اعمال مربوط به تغذیه دندان، حس دندان و ساخت عاج جدید به عهده این بخش از دندان است. با ملتهب شدن مغز دندان در اثر پوسیدگی یا جراحات، دندان درد ایجاد می گردد. ضمن اینکه امکان حرکت میکروب ها در چرخه خون و انتقال به نواحی دیگر فراهم خواهد شد. 

ادامه دارد…

اجزای دندانی۲

هرکدام از اجزای دندان و بافتهای اطراف آن نام علمی خود را دارند، ماه گذشته مینا، عاج و مغزدندان را بهتر شناختیم و اکنون بیایید با بافتهای اطراف (که اغلب در دندانپزشکی “پریو” نامیده میشوند) بیشتر آشنا شویم…

 

استخوان فک (Jaw Bone): ریشه دندان را در بر گرفته و از ثبات دندان حمایت می کند. حجم استخوان موجود در اطراف ریشه باعث محکم شدن یا لقی دندان ها می شود.  

لثه (Gum): بافت نرم پوشاننده استخوان فک و اطراف دندان است که در نواحی مختلف، جنس و کارایی متفاوتی دارد. شکل، قوام، رنگ و ضخامت آن در سلامت دندان تاثیر دارد.

سینوس (Sinus): سینوس در اصل حفره های پر شده از هوای درون جمجمه است، یعنی دو استخوان فک فوقانی و پیشانی که از استخوانهای صورت هستند و دو استخوان دیگر از جمجمه که در پشت بینی قرار می گیرند، در خود حفراتی به نام سینوس دارند.

اما در دندانپزشکی به عفونتی که از طریق یک کانال از داخل دندان به بیرون یا به سمت استخوان تخلیه می شود نیز سینوس می گویند.

 

به امید خدا، در ماه های آینده (فصل تابستان) شما را با بیماریهای دهان و دندان آشنا می کنیم…